روش تدریس نوین

درالگوی تدریس کاوشگری،دانش آموزان از طریق پرسیدن ،ساخت فرضیه،جمع آوری اطلاعات وآزمایشگری،فعالیت هایی را در جهت رفع عدم تعادل مجدد با محیط انجام می دهند.

الگوی کاوشگری فرصت تعامل خلاق بین یاد گیرنده ومحیط را از طریق ایجاد یک موقعیت مشکل آفرین وابهام دار فراهم می کند.دریادگیری از طریق کاوشگری،مهم نیست که دانش آموزان چه می آموزند،بلکه مهم آن است که چگونه می آموزند.

مراحل اجرای الگوی تدریس کاوشگری

1- برهم زدن تعادل:ارائه ی یک موقعیت اسرار آمیز،ابهام دار ،مهیج وغیر معمول از طریق انجام یک آزمایش ،تعریف یک پدیده ،نشان دادن یک عکس و...

2- پرسش گری:تمرکز دانش آموزان روی موقعیت ارائه شده ،پرسش های دانش آموزان پیرامون موقعیت،هوشیاری معلم وخود داری از توضیح مستقیم درباره ی موقعیت.

3- فرضیه سازی:ارائه ی راه حل هایی برای پرسش های مطرح شده توسط دانش آموزان وتاکید معلم روی متغیرها به منظور ساخت فرضیه توسط دانش آموزان.

4- آزمایشگری:جمع آوری دقیق اطلاعات از منابع معتبر،مانند کتاب توسط دانش آموزان،طبقه بندی اطلاعات وآزمون فرضیه ها.

5- تحلیل:توضیح دانش آموزان پیرامون مساله سازماندهی وتحلیل نتایج کسب شده وتعمیم نتایج به موقعیت های جدید.

موضوع:عوامل آلوده کننده ی محیط زیست

1- برهم زدن تعادل

برای شروع می توان فیلم جالب وغیر معمول را در ارتباط با آلودگی محیط زیست نشان داد.در صورتی که امکان نمایش فیلم وجود ندارد،می توان از چند عکس استفاده کرد.این فیلم ها یا عکس ها می توانند زمینه ی مناسبی را برای بحث درباره ی عوامل آلوده کننده ی محیط زیست به وجود آورند.

2-پرسش گری

از دانش آموزان بخواهید پیرامون فیلم یا عکس های ارائه شده پرسش هایی مطرح کنند.با صبر وحوصله فرآیند پرسش گری دانش آموزان را هدایت کنید.

سوالاتی که دانش آموزان ممکن است مطرح سازند عبارتند از:

- آیا افزایش جمعیت از عوامل آلوده کننده ی محیط زیست محسوب می شود؟

- آیا استفاده ی زیاد از منابع نفت،زغال سنگ و... موجب آلودگی محیط زیست شده است؟

- آیا سم های موجود در فاضلاب کارخانه ها ومنازل باعث آلودگی آب وزمین شده است؟

3- فرضیه سازی

از دانش آموزان بخواهید که پاسخ پرسش های مطرح شده را ارائه دهند.البته باید مطمئن باشید که پرسش های مرحله ی قبل (پرسش گری)به اندازه ی کافی به دانش آموزان برای ساختن فرضیه کمک کرده است.

پیشنهاد می شود در کلاس های شلوغ وپرجمعیت،دراین مرحله و مرحله ی قبل کار را به صورت گروهی دنبال کنید.برای این منظور ابتدا از گروهها بخواهید سوالات  یا فرضیه های خود را روی یک برگه بنویسند.سپس از هرگروه یک نفر بهترین سوالات یا فرضیه ها را بخواند. این سوالات یا فرضیه ها را می توان روی تابلو ی کلاس نوشت.

پرسش:آیا افزایش جمعیت از عوامل آلوده کننده ی محیط زیست محسوب می شود؟

پاسخ احتمالی(فرضیه):رشد بی رویه جمعیت باعث آلودگی محیط زیست می شود.

4- آزمایش گری

دراین مرحله باید درباره ی درستی یا نادرستی فرضیه یا فرضیه ها تصمیم گرفته شود(آزمون فرضیه)این کار به اطلاعات بیش تری نیاز دارد.

از دانش آموزان بخواهید،مطالب کتاب درسی خود را که با این موضوع ارتباط دارند،مطالعه کنند.جمع آوری اطلاعات دراین مرحله بسیار مهم است.

شاید لازم باشد تا جلسه ی بعد به آنها فرصت دهید منابع علمی معتبر را به دانش آموزان معرفی کنید.

دانش آموزان پس از جمع آوری اطلاعات باید آنها را طوری طبقه بندی کنند که بتوانند بر اساس آن بهاستنباطی کلی برسند ودرباره ی فرضیه ها قضاوت کنند.

5- تحلیل

از دانش آموزان بخواهید به توضیح آن چه گذشت بپردازند ودر واقع فرآیند کاوش گری خود را شرح دهند.هدف اصلی،آگاه شدن وتسلط بر فرآیند کاوش گری است ،نه محتوای مساله ی طرح شده.